TEMAT:

Sposób łączenia studni masz w linku który zapodałem. Przyjęty był szeregowy aczkolwiek i równoległy w niektórych miejscach mógł być stosowany. Jesli bogaty mieszczan się podłączyc do rury to logicznym było , że włączał się równolegle czyli trójnik i dnoga do piwnicy
Zobaczymy może na innym forum powiedza cos o zamarzaniu.
W Bydgoszczy otworzyli ciekawe muzeum poświęcone wodciągom. Jest tam replika wieży cisnień - rurhausa. Warto obejrzeć. Muzeum jest w sieci.
W zamku napewno była autonomiczna studnia. W mieście rozum nakazuje tez utrzymac zasilanie awaryjne. To co podesłał Ziutek o tworach geologicznych (tu jestem totalny laik) wychodzi , ze dobra woda była w czwarorzędzie czyli od kilkunastu do 100m. Jednak głębokie studnie w sredniowieczu kopano i pewnikiem wykopano w mieście. Studnia nie dawała mozliwości zasilania wielu ujęć. Dlatego wykorzystano jezioro.

Od XV w Brama Górna była wzmocniona mostem murowanym zamkniętym półcylindryczną basztą ( Achremczyka s39). Myśę, że przeprowadzenie przez kamienną konstrukcję płynącej, bieżącej wody nie było zbyt wiekim wyzwaniem.
Albert podaje, że w Ornecie w XV w żyło ok 400 osób. Ja czytałem o 1500 mieszkańcach. Nawet jeśli weźmiemy średnią to zaopatrzenie w wodę (pal licho higienę - do picia) tylu udzi to wyzwanie.
Robcio podaje w poście 25, że jakiś archeolog miał określić wiek rur z Żeaznej. Było to ładnych parę lat temu. Do dziś cisza. Myśę, że okreśenie wieku rur ułatwiłoby znalezienie na nurtujące pytanie.

Do Aszok:
zerknij na link w poscie nr 39.
Tam jeden z forumowiczów odpisał mi jak to mogło wyglądać.
Myslę , że wiem jak zabezpieczono rury przed przemarzaniem , które znajdowały sie nad fosą.
Nawet jesli most był murowany, kamienny , obok lub pod biegła rampa - koryto. W nim ułożona była rura lub rury a całośc zabezpieczona warstwa gliny ze słomą. Ta idea wydaje sie słuszna .
A ja dalej się czepnę: dlaczego kłaść rurociag az do mostu jak mozna było wytyczyc krótsza trasę - po zboczu wzniesienia od jeziora do budynku zakonnic. Ale to już czepianie się trasy "Alberta".

W tekście Buholtza "Bilder aus Wormditts Vergangenheit" na temat doprowadzenia wody do miasta jest taka informacja:
"Um eine bessere Verteidigungslinie im Südosten zu erhalten, staute man durch einen hohen Wall das Wasser des Streckgrabens, der von Carben her zur Drewenz floß, zu einem großen Teich auf (Oberteich). Durch hölzerne Rohrleitungen versorgte er die Stadt mit Trinkwasser, solange es noch keine Tiefbrunnen gab. Er speiste durch Schleusen auch den östlichen Stadtgraben (Johannesgraben) sowie einen kleineren Stauteich, den Baderteich oder Kuhteich. Die Badestube am Ufer dieses Teiches wird schon 1359 erwähnt. "
Mój niemiecki jest tak słaby, że się prawie przewraca
Google tłumaczy to tak:
"Aby lepiej linię obrony na południowym wschodzie, ty spiętrzonych wysokim murem wody rowu rozciągania że płynęła dalej z karbenów do Drewenz na dużym stawem (górny staw). Poprzez drewnianych rur dostarczył on miasto z wody pitnej, tak długo, jak nie było głębokie studnie. On podawany przez śluz i fosy wschodniej (Johannesgraben) oraz mniejszy staw przechowywania, stawu lub Kuhteich Badera. Bań nad brzegiem tego stawu wspomniano w 1359".
Może ta informacja do czegoś się przyda

Zastanawiam się nad pojemnością odkrytej studni.Czy mogło to być ok.2 m sześć?
Myślę że nie mniej.Jeśli studnie o podobnej pojemności były w każdym lub prawie każdym domu to raczej nie było możliwości żeby zabrakło wody.

W tekscie przysłanym od danusi może kryc się prawda. czy ktoś go przetłumaczy?
Do Alberta: czy sugerujesz , że w kazdym lub prawie kazdym domu była studnia...kopana? czy też piszesz o studniach (zbiornikach) podłączonych do rury?

Bałbym się cokolwiek sugerować bo zaraz musiałbym przedstawić dowody na piśmie,wypisy z aktów notarialnych oraz rozliczenie zużycia wody w każdej studni od dnia 04.02.1466.Dziękuję.
A na poważnie powinniśmy ustalić że zbiornik na wodę zasilany z rury to np.cysterna, a studnia zasilana przez wody gruntowe to po prostu studnia.
Skąd pomysł że w każdym domu miała by być kopana studnia?Pisząc o odkrytej studni miałem na myśli tą odkrytą w czasie prac budowlanych i zbadaną przez archeologów

Co do studni/zbiornika na wodę odkrytego ostatnimi czasy przez archeologów to pojawia się okres.lenie jedno i drugie. To wprowadza zamieszanie.
Ze strony firmy którą prowadziła prace aecheologiczne wynika że to zbiornik. Z przytaczanych innych info : głębokość studni 3-4 m. Jak dla mnie za mała. Z info Ziutka wynika , że woda zaczynała sie od kilkunastu metrów. Znaczy sie , ze taktujemy to jako zbiornik . Chyba , że to studnia wód podskórnych....

Robcio napisał: W tekscie przysłanym od danusi może kryc się prawda. czy ktoś go przetłumaczy?

Raczej interpretacja niż tłumaczenie, niestety z tekstem puszczonym przez translator inaczej się nie da.
,,Aby lepiej(skuteczniej) zabezpieczyć linię obrony(mury obronne) miasta od południowego wschodu spiętrzono wody strumienia płynącego od Karben(Karbowa) w Górnym Stawie. Staw zaopatrywał miasto w wodę za pomocą drewnianych rur(wodociągu)do czasu uruchomienia (wykopania) głębokich studni.On(wodociąg) zasilał miasto od strony fosy wschodniej.ROBERT!-OD WSCHODNIEJ!
Nadmiar wody uchodził do Stawu Dolnego(Łaziebnego)Łaźnię nad brzegiem tego stawu opisano w 1359 roku''

Do Alberta: czy mógłbys jeszcze to przetłumaczyć:
"Er speiste durch Schleusen auch den östlichen Stadtgraben (Johannesgraben) sowie einen kleineren Stauteich, den Baderteich oder Kuhteich"