TEMAT:

Pojawia się ciekawostka warta poszukania większej info. To uruchomiana łaźnia nad stawem dolnym. Jednak kapiel nie była obca mieszkańcom...i nikt nie traktował ich jako podejrzanych

Fakt że łaźnia istniała wcale nie oznacza że korzystano z jej we właściwy sposób.Często bywało tak że publiczna to ona była,ale nie tylko jako łaźnia...

Troche danych o sredniowiecznych łażniach.
"Pierwsze średniowieczne łaźnie oferowały kąpiel parową i wodną w oddzielnych salach, w dużych, drewnianych baliach, które mogły pomieścić do sześciu osób. W północnych Niemczech łaźnie początkowo określano słowiańską nazwą stupa (niem. "Stube" – izba), a w późniejszym czasie w języku dolnoniemieckim "stove". Zarządzał nimi stuparius lub stupenator, tj. kąpielowy lub łaziebny, oprócz tego wiele z nich znajdowało się w rękach prywatnych. Jak podaje Fredrich w 1325 roku została wspomniana w dokumentach źródłowych oddzielna fundacja zawiązana w celu zabezpieczenia w drewno łaźni dla chorych ze szpitala św. Jerzego spod Bramy Passawskiej. [1]
Średniowieczne łaźnie szybko stały się też miejscami schadzek i spotkań kochanków, a z czasem przekształciły się w miejsca, gdzie świadczone były także usługi seksualne. [2] To i wiele innych czynników, m.in. podniesienie cen drewna na opał, protesty lekarzy związane ze srożącą gwałtownie w Europie i robiącą straszliwe spustoszenie dżumą, zwaną "morowym powietrzem", oraz wtargnięciem około 1500 roku do Europy, a więc i do Niemiec, zarazków kiły, przyczyniło się do likwidacji gorących kąpieli, które z czasem wręcz zaniedbano. Także w Szczecinie w 1591 roku kąpiele ograniczono do jednego dnia w tygodniu, zaś w 1625, podczas szalejącej dżumy, zarządzeniem Rady Miejskiej, tzw. "Pestordnung", całkowicie zahamowano działalność łaźni (inhibiret), gdyż, jak twierdzono, cyt.: "nadmiar kąpieli osłabia ciało i usposobienie" (das gar zu viele Baden den Leib und die Natur schwäche).

W średniowieczu dla mieszkańców miast najważniejsze były dwa budynki, karczma/gospoda i łaźnia miejska - stuba balneari. Funkcjonowanie ważnych obiektów miejskich z zasady regulował przywilej lokacyjny. Np W przywileju lokacyjnym Lidzbarka Warmińskiego z 1308 r. prawo do posiadania łaźni (stuba balneari) biskup przyznał wyłącznie sołtysowi — lokatorowi miasta.

Najstarszym tego typu przekazem jest dokument dotyczący łaźni w Braniewie, którą biskup warmiński nadał w roku 1318 właśnie odrębnym dokumentem łaziebnikowi Bartoszowi. Otrzymał on dziedziczne prawo do łaźni, należącej dotychczas do biskupa (balneum nostrum in civitate nostra). Ustalono obowiązek płacenia przez niego 4 grz. rocznego czynszu, wnoszonego w dwóch terminach (na św. Michała i na Wielkanoc). Jednocześnie biskup i jego ludzie z zamku otrzymali prawo do darmowej kąpieli. Biskup zastrzegł sobie również sądy nad ludźmi przebywającymi w łaźni. To ostatnie rozstrzygało problem ewentualnej jurysdykcji miejskiej nad obiektem zlokalizowanym zapewne w obrębie murów miasta. Kolejny znany dokument to przywilej nadania łaźni miejskiej w Bartoszycach. Komtur bałgijski Ulryk von Jungingen nadał ją w 1379 r. dziedzicznie na prawie chełmińskim Henrykowi Bierbuchowi. Prawo chełmińskie oznaczało tu ogólne zasady dziedziczenia, zezwalające na przekazania jej w spadku zarówno w linii męskiej, jak i w żeńskiej. Łaziebnik otrzymał obiekt znajdujący się w obrębie murów miejskim wraz z jego przynależnościami, w zamian za czynsz płacony na św. Marcina po 3½ grz. dla miasta i konwentu krzyżackiego w Bałdze, czyli łącznie 7 grz. rocznie. Zastrzeżono też zakaz wznoszenia innej łaźni w obrębie murów miejskich i poza nimi w odległości 1/4 mili (około 2 km)24. Łaziebnik zwolniony został ze wszelkich służebności i szarwarków.

Z przekazów historycznych wynika, że zasadą przy wznoszeniu łaźni było budowanie jednego pomieszczenia dzielonego ścianą na pół. Powstawały w ten sposób dwie izby — osobne dla mężczyzn i kobiet. Ściana działowa nie sięgała sufi tu, co miało umożliwiać krążenie pary i ogrzewanie obu wnętrz jednym piecem. Poza właściwym pomieszczeniem, wydzielano również przebieralnie, odrębne dla kobiet i mężczyzn.

Kąpiel w łaźniach była odpłatna. Funkcjonowały one jako przedsięwzięcia, które miały przynosić dochód łaziebnikowi i dawać możliwość opłacenia czynszu na rzecz miasta, Zakonu lub biskupa. Niewiele wiadomo natomiast na temat kosztów korzystania z łaźni. W wydatkach Torunia zapisano, że w 1455 r. łaziebnicy otrzymali za kąpiel 16–21 osób około 1 grzywny (20–24 skojce)

Niestety równie mało wiadomo na temat personelu łaźni. Obok łaziebnika, będącego właścicielem przedsiębiorstwa, czasem wraz z żoną (jak w przywołanym przykładzie z Lidzbarka Warmińskiego), pracowała tam zapewne dość liczna obsługa. Składała się ona zazwyczaj z kobiet

Wzmianka z Torunia, mówiąca o występowaniu bademuther, wskazuje na hierarchię personelu, na czele którego stała przełożona żeńskiej obsługi łaźni. Taki stan rzeczy skutkował postrzeganiem łaźni jako miejsca niekontrolowanych kontaktów seksualnych i prostytucji.

dr hab. Rafał Kubicki Instytut Historii Uniwersytetu Gdańskiego - Łaźnie w Państwie Zakonu Krzyżackiego w Prusach

Orneta (niem. Wormditt) — w odnowionym przywileju lokacyjnym miasta z 14 VIII 1359 r., czynsz z łaźni (jeśli powstanie) po połowie dla miasta i biskupa. W 1376 r. miasto i biskup dzielili po połowie czynsz m.in. z łaźni, wówczas zrujnowanej, którą trzeba było odbudować

Zastanawiam się nad miejscem gdzie znajdowała się ornecka łaźnia. Zazwyczaj zdaje się że budowano ją w obrębie murów miejskich. Druga sprawa dotyczy łaźni zamkowej. Czy zamek ornecki takową posiadał?

napisał:

Czy zamek ornecki takową posiadał?

Trudno sobie wyobrazić by elity obywały się bez takich luksusów. Zamek ornecki na 99% więc łaźnię własną posiadał. Miejska natomiast musiała być blisko bieżącej i czystej wody. Gdzie to dokładnie było to jest pytanie na dobrą zagadkę dla naszych fejsowych fanów. Wzmiankowana już 1359, w 1376 doszczętnie zniszczona. Odbudowana zapewne ale gdzie?

Witam ornecianki i ornecian. Łaźnia w dawnych czasach mieściła się w ratuszu.

Pozdrawiam