Akcja kolonizacyjna w Prusach Wschodnich skon-centrowana jest w rękach kilku towarzystw osadniczych. Z pośród tych towarzystw na pierwszem miejscu pod względem skolonizowanego obszaru stoi Ostpreussische Landgesellschaft . Towarzystwo to, założone w Królewcu w r. 1905, jako trzecie z rzędu towarzystwo osadnicze w Niemczech, posiadało pierwotnie kapitał zakładowy I 800 000 Mk, który po przewalutowaniu wynosi 1030000 Mk. Udziałowcami są: państwo pruskie, prowincja wschodniopruska, powiaty wschodnio-pruskie, Izba Rolnicza w Królewcu, Wschodniopruskie Towarzystwo Pożarnicze, kilka wielkich Spółdzielni, Hugenberg i wschodniopruski związek dostarczania ziemi (Landlieferungsverband) . Ostpreussische Landgesellschatt, jako najważniejsze z towarzystw osadniczych w Prusach Wschodnich, skolonizowało blisko 2/3 obszarów, przeznaczonych na ten cel w prowincji.
Obok Ostpreussische Landgesellschatt istnieją w Prusach Wschodnich dwa poważniejsze towarzystwa osadnicze, t. j. Ostpreussische Bau- und Siedlungsgesellschatt i Die Ostpreussischen Heimstiitte. Towarzystwa te stanowią właściwie jedną całość, a podział ich wynika jedynie z różnicy ich zadań. Pierwsze z nich ma na celu budowę tanich mieszkań podmiejskich i tworzenie drobnych osad wiejskich. Drugie ma za zadanie budowę tanich pomieszczeń dla ubogiej ludności miast, oraz budowę domów dla robotników rolnych.
Poza omówionemi towarzystwami kolonizacyjnemi działa na terenie Prus Wschodnich w zakresie kolonizacji 5 przedsiębiorców prywatnych i jedna mała spółka akcyjna.
Towarzystwa osadnicze zajmują się wszelkiemi czynnościami, związanemi z tworzeniem osad. Zakupują więc odpowiednie grunta, dzielą je, sprowadzają materjały budowlane, wznoszą budynki mieszkalne i gospodarskie, przeprowadzają meljoracje, obciążają majątek hipotecznie i gotowy do użytku oddają w ręce osadnika. Tranzakcja ta oparta jest oczywiście na kalkulacji kupieckiej, przyczem jednak możliwości większych zysków są ograniczone koniecznością uzyskiwania przez odnośne instytucje odpowiednich kredytów państwowych i związaną z tem kontrolą.
