Heilstätte - Szpital dla obłąkanych

8 lata 7 miesiąc temu - 7 lata 5 miesiąc temu #735 przez ewa
Heilstätte für Epileptische und Schwachsinnige - niemiecki szpital - sanatorium dla epileptyków i psychicznie chorych

Załączniki:
3 lata 9 miesiąc temu #18709 przez Aszok
Replied by Aszok on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
Kompleks budynków i kościół ewangelicki na St. Andreasberg zbudowano około 1830r.
Zakład dla epileptyków i umysłowo chorych rozpoczął swą działalność w 1901r.
Co zatem funkcjonowało na wzgórzu przez 70 lat skoro znawcy tematu uważają, że w tym czasie w Wormditt nie stacjonowały przez dłuższy czas żadne formacje wojskowe ?
3 lata 9 miesiąc temu #18728 przez wojo
Replied by wojo on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
To nieporozumienie.Szpital zaczął funkcjonować w nowowybudowanych obiektach wlaśnie w 1901.
Armia Pruska w Ornecie to historia wcześniejsza o ok.80 lat.Koszary w tamtych latach to rzecz umowna.Żolnierze byli rozlokowani w domostwach mieszczan.Możliwe że wlasnoscią armii były tylko kwatery oficerów.
3 lata 9 miesiąc temu #18747 przez Robcio....
Replied by Robcio.... on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
Temat odgrzany i cieszyć.
Literatura podaje , że wojsko stacjonowało w Wormditt do początków XIX wieku. Korzystało z kwater prywatnych co było uciążliwe dla mieszkańców, gdyż oprócz rodziny w takim mieszkaniu "ulokowany" był również żołnierz.
Jeśli założyć , że szpital zaczął funkcjonować od początku XX wieku to powstałe budynki musiały być w jakimś celu wykorzystane (budowa od 1830).
Według mnie najpierw powstały budynki a potem kościół. Wystarczy popatrzeć na pocztówki z tymże miejsce oraz na datowanie ich wydania. Oczywiście mogła zajść pomyłka w druku daty.
Być może powstające budynki mogły być od razu wykorzystywane na potrzeby "służby medycznej" i o tym się nie wzmiankowało.Dopiero w miarę zwiększania ilości pacjentów wybudowano kościół..hm, dla zbawienia "zbłąkanych dusz"....
Jednak należy przyznać , ze inwestycja jak na te czasu była spora. Środki nie pochodziły z prywatnej kasy czy tez funduszy kościelnych (budowa kościoła). Partycypowało w tym państwo. Więc musiał być konkretny i pilny cel tworzenia takiego kompleksu.
Może rzeczywiście pilną potrzeba było tworzenie nowoczesnej armii państwa pruskiego......Sporo tu niedopowiedzeń ale i informacji jest mało, żeby postawić pewniki.
3 lata 9 miesiąc temu #18768 przez Aszok
Replied by Aszok on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
Masz zupełną rację. Sporo tu jest kontrowersji i niedomówień.Myślę, że sporo by się wyjaśniło, gdyby światło dzienne ujrzała informacja: jak wielki był teren folwarku biskupiego?
Achremczyk (i inni) pisze wyraźnie,,Około 1830roku na terenie folwarku biskupiego zbudowano kościół ewangelicki i KOSZARY". Na pewno chodzi o kościół przy Alei WP (Czy to też był teren folwarku?) i o kompleks na Andreasberg. To był potężny jak na warunki małego miasta kompleks - na co najmniej kilkaset osób (wojsko ?).W niedługim czasie (kilka lat, kilkanaście?) wybudowano tam drugi kościół ewangelicki. Zgodnie z zapotrzebowaniem - jak po 1772r w Ornecie, już w Królestwie Pruskim, pojawili się ewangelicy (również wojsko), to wkrótce jeden kościół nie mógł pomieścić wszystkich wiernych.Pod koniec XIXw w Wormditt żyło ich około 800. Zakład dla chorych powstał dopiero jak w mieście zabłysło światło elektryczne, w 1901r.
Co tam się działo przez 70 lat? PYTANIE ZA 100 PUNKTÓW.
3 lata 9 miesiąc temu - 3 lata 9 miesiąc temu #18790 przez albert
Replied by albert on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
Skąd pomysł że obiekty na st.Andreasberg budowano na potrzeby wojska? I jeszcze kościół ewangelicki?
Kompleks powstał jako szpital dla epileptyków i nerwowo chorych wyznania katolickiego!
Aby nie być gołosłownym cytat z przemówienia deputowanego do parlamentu pruskiego wygłoszonego w 1903 roku:,,Chciałbym również nadmienić, że miasto Orneta należy do rozwojowych i z liczbą mieszkańców 5-6 tys. osiągnęło znaczące postępy. Mianowicie, dzięki dobrej współpracy państwa, urzędów komunalnych i poświęceniu warmińskiego społeczeństwa [...] powstał duży zakład dla chorych na epilepsję wyznania katolickiego.[...]"
Tekst z postu kol.lycka pochodzi z forum kmkolsztyn.prv.pl/

Kto nie pamięta historii skazany jest na ponowne jej przeżycie
3 lata 9 miesiąc temu #18792 przez Aszok
Replied by Aszok on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
Achremczyk pisze wyraźnie w dziejach miasta str. 144: ,,Około 1830roku na terenie folwarku biskupiego zbudowano kościół ewangelicki i KOSZARY".
Ten wątek już był ,,wałkowany", pamiętam, ale jestem pewien, że jeśli historyk pisze ,,koszary", to nie ma na myśli chlewika Hermanowiczów.
Warto mu wierzyć ?
Album Kingi Lisowskiej ,,Historia w kamieniach zaklęta" str. 68 : ,,Na Wzgórzu św. Andrzeja mieściły się koszary, zakład dla epileptyków i umysłowo chorych, oraz kościół ewangelicki".
Bujda?
3 lata 9 miesiąc temu #18801 przez albert
Replied by albert on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
Uważam że teren folwarku biskupiego i St.Andreasberg to zupełnie co innego.
,,Koszary" mogły się składać z 1-2 budynków i znajdowały się w pobliżu kościoła ewangelickiego.
Wzgórze do czasu rozpoczęcia budowy szpitala było polem.
Ówczesna Gazeta Olsztyńska na bieżąco relacjonowała budowę kompleksu szpitalnego.

Kto nie pamięta historii skazany jest na ponowne jej przeżycie
3 lata 9 miesiąc temu #18803 przez Robcio...
Replied by Robcio... on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
Myślę, ze sprawę rozwiąże potwierdzona informacja o dacie rozpoczęcia budowy zespołu na wzgórzu. Wtedy tez nie będzie powiązań budowy kościoła ewangelickiego i koszar z zespołem na wzgórzu św. Andrzeja.
Na razie wiadomo , ze kościół ewangelicki (dzisiaj cerkiew) powstał około 1830r. Informacja zapodana przez prof. Achremczyka.
Jeśli Gazeta Olsztyńska na bieżąco zapodawała informacje z budowy zespołu na wzgórzu, to w takim razie budowę rozpoczęto po 1886 roku. Jest to data rozpoczęcia działalności tej gazety (chyba, że publikowała informacje z rozpoczętej wcześniej budowy niż powstanie gazety).
Sporo "zamieszania" wprowadza informacja dot. roku budowy koszar na terenie byłego folwarku biskupiego (1830),. bo brak jest informacji o stacjonowaniu wojska w Ornecie od początków XIX, oprócz informacji w książce "Dzieje Ornety".
Stąd biorą się domniemania i przypuszczenia , czy XIX wieku wojsko było w Ornecie czy też nie, czy kwaterowało w rejonie kościoła protestanckiego czy tez na wzgórzu....
Oczywiście, każdy ma prawo do wysuwania swoich dociekań i przypuszczeń. Dzięki temu możliwe jest nadanie nowego światłą na to co wydaje się pewnikiem. Ot , taka to jest historia :)
3 lata 9 miesiąc temu #18804 przez Robcio...
Replied by Robcio... on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
"......Stąd biorą się domniemania i przypuszczenia , czy XIX wieku wojsko było w Ornecie czy też nie, czy kwaterowało w rejonie kościoła protestanckiego czy tez na wzgórzu...."

Oczywiście w ostatnim poście powinno być kościoła ewangelickiego ....To moja pomyłka.
3 lata 9 miesiąc temu #18807 przez albert
Replied by albert on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
Budowę szpitala rozpoczęto w roku 1897 lub 1898.Szukam źródeł na potwierdzenie.Łączenie tej inwestycji z armią to nieporozumienie.
Moim zdaniem rozwiązanie zagadki jest banalne- i szpital i kościół i koszary zbudowano na wzgórzu św..Andrzeja.
Z tym że koszary i kościół w 1830 na zboczu tego wzgórza a szpital w 1901 na jego szczycie.Ot co!

Kto nie pamięta historii skazany jest na ponowne jej przeżycie
3 lata 9 miesiąc temu #18814 przez Aszok
Replied by Aszok on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
Niezupełnie. Z tego, co pamiętam kościół stał w centralnym punkcie kompleksu.
Żeby było ciekawiej przytoczę jeszcze jeden cytat z ,,dziejów miasta" Achremczyka - str. 146 ,,W Ornecie w 1890 roku zbudowano NOWY SZPITAL MIEJSKI "(kolejne pytanie za 100 pkt. - który to ???) - ten zbudowany przy Olsztyńskiej 15 lat temu już zdążył się zestarzeć? A za jedenaście lat zbudowano potężny kompleks szpitalny na wzgórzu. Istne zagłębie szpitalne ! Nie można też zapomnieć o funkcjonującym szpitalu św. Jerzego.
Po co w kilkutysięcznym miasteczku tyle szpitali ?
3 lata 9 miesiąc temu #18821 przez albert
Replied by albert on topic Heilstätte - Szpital dla obłąkanych
Kilka szpitali? Najstarszy dla kilkunastu chorych, nowszy juz większy na kiladziesiąt łóżek.I to na Ornetę w zupełnosci wystarczyło.
Szitala psychiatrycznego nie budowano przecież tylko dla mieszkańców Ornety.
Jeszcze raz podkreślam ze szpital a co za tym idzie kościół na jego terenie przeznaczony był dla katolików.
I jeszcze ciekawostka:
Znam emerytowanego zołnierza ktory twierdzi że na terenie jednostki są zakopane żelbetowe belki ktore stanowiły konstrukcję sklepienia kościoła.Próbowano je rozbić aby odzyskać pręty ale okazaly się na tyle mocne że zrezygnowano z tego.

Kto nie pamięta historii skazany jest na ponowne jej przeżycie
Czas generowania strony: 0.407 s.